موقعیت ِعقل در انتخاب
تاکتیسین ها می گویند در موقعیت ِ ناگزیر و اضطرار ، اگر هیچ گزینه خوبی موجود نباشد از دو گزینه موجود و اجباریِ "بد" و "بدتر"
؛ آدم ِعاقل کسی است که گزینه "بد" را انتخاب می کند ! مثلا اگر در شرایطی
که تصادفی ناگزیر گریبانمان را میگیرد ؛ قرار گیریم و تنها انتخابمان بین گزینه مرگ ِآنی یا مصدومیت باشد ، عاقلانه آن است که غائله را با مصدومیت تمام کنیم وخوشحال باشیم که زنده ایم و فرصت بهبودی را هنوز داریم !
اما
باید سؤال کرد که همین "آدم عاقل" ؛ اگر بعد از حادثه فراموش کرد که
موقعیت ِ "بد" را انتخاب کرده بوده است و به درمان مصدومیت خود برنخاست و
رفته رفته ، آن موقعیت ِ "بد" را بعنوان موقعیت ِ" ایدآل " برای خودش و
دیگران جا زد ، آیا هنوز هم صفت ِعاقل به وی برازنده است ؟ آیا نباید به
دنبال صفت ِدیگری برای توصیف وی بود ؟
برخی زمانها ، به هر طرف که سر برگردانی ، نجوای انتخاب ِ بین "بد" و "بدتر"
از هر طرف به گوش می رسد . اگر کمی حافظه ات عادی باشد ، به یاد می آوری
که این سخن را دردوره های بسیاری و به کرات شنیده ای و از بس شنیده ای ؛
سخنی کهنه و عادی به نظر می رسد !
اگر
این موضوع که یکی از ضعفهای ملی ما ، ضعف حافظه تاریخی است ؛ درست باشد که
هست ، پس من ِ نوعی باید نگران باشم که پس از انتخاب ِ ناگزیر "بد" ، از
بین "بد" و "بدتر" ، به تدریج فراموش خواهم کرد که "بد" را انتخاب کرده ام و برای جبران ِ آن فراموشی ،
و به فراموشی سپردن آن فراموشی ناخوشایند ، "بد" را به "ایده آل" ، ارتقاء
معنی خواهم داد تا هنوز بتوانم صفت ِ عقل را بر خود بپسندم !؟
عقل
جرقه نیست که لحظه ای بدرخشد و بعد خاموش شود . عاقل شدن و عاقل بودن در
شرایط عادی ، پروسه ای است که هم پیشینه دارد و هم جاری است . هم پیش از
حادثه و هم در هنگام حادثه وجود دارد و هم پس از سپری شدن حادثه و شرایط تنگ !
پس آدم عاقل کسی است که اگر در شرایط ِ ناچار ، از بین "بد" و "بدتر"
، انتخاب "بد" را انجام داد ، پس از گزینش ، همیشه به یاد خواهد داشت که
کوشش کند موقعیت "بد" را به سمت ِ موقعیت "بهتر" و موقعیتِ "دلخواه" هدایت
کند !
در شرایط ِعادی و نرمال ِ زندگی ، موقعیت ِ انتخاب بین ِ "بد" و "بدتر" جزء موارد استثنایی است و کمتر پیش می آید و معمولا سؤالات زندگی آدمی چهار گزینه ای و بین ِعالی ، خوب ، خنثی ، بد ، است .
ویک سؤال دیگر هنوز ذهنم را مشغول می کند ؛ اگر من ، در طول زندگیم ، مدام و به کرات ، مواجه با موقعیت ِ انتخاب ِ بین "بد" و "بدتر" قرار گیرم ؛ آیا از "بد شانسی" من است ، یا مشکلم جای دیگر است ؟
+ نوشته شده توسط ناصر موسی پور در سه شنبه دوازدهم خرداد 1388 و ساعت
8:43 |
